VOETBAL
Tot ik bij sc-Heerenveen kwam betrof mijn ervaring alleen enkele individuele spelers uit de omgeving van Nijmegen en uit Duitsland.
OPZET EERSTE SEIZOEN 2008-2009
September 2008. Hoofd opleidingen van sc-Heerenveen ( www.sc-Heerenveen.nl ) Jan de Jonge haalt mij naar Heerenveen in de verwachting dat de krachttraining die ik biedt goed is voor het voetbal. Hijzelf was al enigszins bekend met de vrije haltertraining.
De voetballers van Heerenveen trainden echter nog in een fysiotherapie trainingsruimte.
Zij werden nauwelijks belast, in de jaren ervoor had zwaarder belasten juist weer tot nadelen geleid… voor mij dus zaak om de belasting rustig op te bouwen om zo een juiste verhouding met de andere trainingen te vinden. Eerst moest er een ruimte gevonden worden, ik ben de sporthal gewend. Ook wilde ik graag dat er e.e.a. aan materiaal aangeschaft werd.
De ruimte hebben we uiteindelijk in het stadion gevonden, 3 hoog. De halters enz. kwamen in oktober.
Betaald Voetbal:
De krachttraining beginnen we bij de tweedejaars C-jeugd. Daar is het een rustige voorbereiding op de volwaardige krachttraining zoals we die bij de A, B en beloften doen. Het leuke is dat de trainers niet alleen uitgebreid komen kijken maar ook meetrainen. Uiteindelijk is het hun oordeel dat telt.
DE TRAINING
Mijn teamsport ervaring heb ik uitgebreid opgedaan in het Nationale volleybal, basketbal en waterpolo. Voetbal is kenmerkt zich voor mij in eerste instantie door:
- lange wedstrijdduur
- grote afstanden, veel loopwerk, maar dat geldt niet voor de keeper!
- duels, hard contact en de blessuregevolgen hiervan
In Heerenveen tref ik een grote en professionele organisatie aan. De voetbaltrainers zijn vakmensen, afstemmen en overleg is in zo'n teamsportomgeving al lang vanzelfsprekend.
Voetbaltrainers van links naar rechts:
Allard van der Meer (ass. Kr-trainer in opleiding),
Jeffrey Talan,
Johnny Jansen,
Wilco Hellinga.
VOEDING
Er blijkt behoefte aan een centraal programma voedingvoorlichting.
Ik geef voorlichting op ouderavonden, groepsgewijs aan de ouders (D en C jeugd) en aan de teams zelf (B en A jeugd). Ik bezoek de door sc-Heerenveen gehuisveste jongens en ouders thuis.
UIT HET CLUBBLAD maart 2009
Vrije halter training
Kracht wordt steeds belangrijker binnen de topsport. Er wordt steeds meer gevraagd van spelers en er worden steeds meer wedstrijden gespeeld. De belangen worden steeds groter en de spelers raken steeds beter getraind. Als kracht een steeds voornamere rol speelt binnen het voetbal, dan moet je hier ook voldoende aandacht aan schenken. Ik sprak hierover met Ton Leenders.
Ton Leenders, heeft 15 jaar wedstrijdervaring als olympisch gewichtheffer en loopt nu al een flinke tijd mee in de wereld die topsport heet, m.n. als trainer/begeleider van met name (beach) volleybal, schaatsen, basketbal, waterpolo, schermen en bobslee. Sinds september 2008 is Ton fysiek trainer jeugdopleidingen van sc Heerenveen.
Het werd een uitermate zeer boeiend gesprek over met name zijn werkwijze ''Vrije halter''.
De vrije halter methode is een ouderwetse training die niet veel meer wordt toegepast volgens Leenders. "De oefeningen met de olympische halter zijn voor mij het belangrijkst omdat deze
training direct de prestatie beïnvloedt. Je kunt het omschrijven als een soort ''ouderwets zweten''.
De vrije halter trainingsvormen zijn afgeleid van het gewichtheffen. Het bevordert de coördinatie van je lichaam en je snelheid. En zegt Leenders, een wedstrijd wordt vaak beslist op snelheid. Het zijn prestatiegerichte trainingsvormen. 'Ik heb zelf ook een aantal malen verassend goede prestaties gezien, in verschillende sporten, na een periode van alléén krachttraining', vertelt Leenders.
Training met de olympische halter heeft een aantal natuurlijke voordelen:
- Meerdere gewrichten worden tegelijk aan het werk gezet;
- Veel spiergroepen worden tegelijkertijd aangesproken;
- Er worden hoge snelheden bereikt;
- Er wordt continue een beroep gedaan op de gehele coördinatie en balans;
- De powerzone wordt makkelijk bereikt. Dit is het gehele gebied van de knie- en heup/rugstrekkers.
Hier wordt het vermogen gegenereerd voor het werpen, springen en sprinten.
- En de versnelling wordt getraind.
Ook onderdelen van de vrije halter training zijn kniebuigingen, springen en de oefening met een medicinebal. Een medicinebal is een zware, grote bal die wel 4 kilogram kan zijn.
Vooralsnog worden de vrije halter oefening alleen toegepast bij de jeugdige spelers van sc Heerenveen. Ton Leenders traint op maandag en dinsdag de 2e jaar's C-junioren, de B-junioren, de A-junioren, en ook het vrouwenelftal wordt met specifieke trainingen onderhanden genomen door Ton. ''Je moet als 25 jarige topsporter niet meer beginnen met dit soort trainingen vertelt Leenders. Het is zeg maar ''jong geleerd, oud gedaan''. Jonge sporters voeren de oefeningen met gemak uit als je ze goed begeleid, en zelfs in hun verdere toekomst kunnen ze de oefeningen met gemak thuis uitvoeren. Bij sc Heerenveen heb ik een grote ruimte aan de Noordvleugel van het stadion (en het trappenhuis) tot mijn beschikking, en dat is prima werken. De jeugdtrainers zien gelukkig al iets terug en daar doe je het voor. En bovendien hebben de spelers plezier in hetgeen wat ze doen.
Sipke Tjerkstra
SEIZOEN 2009-2010 en Eerste team van Heerenveen
De training en voeding begeleiding bereidt zich uit naar het eerste team.
In dit jaar moet ik drie(!) maal een hoofdtrainer overtuigen van het nut van mijn training en voedingbegeleiding. Dat is ook goed. Alleen als ik het hoe en waarom aan kan geven weet iedereen wat het betekent. Ik denk wel dat krachttraining betrekkelijk nieuw is voor het (Nederlandse?) voetbal, er is nog onbekendheid met de plaats van KT in het geheel en de effecten op de andere trainingen.
Opvallend is ook dat vooral de keepers extra training zoeken, maar dat past ook bij hun rol.
De training bestaat uit:
- Trappenhuis bestormen
- Loopwerk / Warm-up
- Uitgebreide sprongtraining
- Core stability
- Halter gedeelte
Alle training is steeds gericht op algehele lichaamscoördinatie ' propriocepsis en het ontwikkelen van vermogen. Het vergroten van de maximale kracht is geen doel, toch worden ze een stuk sterker en veranderen zij na wat langere tijd ook lichamelijk. Bij de sprongkrachttesten scoren de jongens duidelijk boven de normen zoals die door Dr.Jan Vos bij voetbaljeugd is bepaald in de afgelopen 20 jaar.
Filip Djuricic (Servie) tijdens de pull.
Filip Djuricic (Servie) bij grondoefeningen.
Philip Haglund (Zweden)
De vraag van Foppe de Haan aan Ton Leenders (mei 2010)
Van: Foppe de Haan, trainer van Ajax Cape Town, voormalig trainer van Jong Oranje en Heerenveen
Aan: Ton Leenders, krachttrainer van o.a. het schaatsteam van Jac Orie en voetballers van Heerenveen (2008/2009/2010*)
VRAAG
Welke verschillen zijn er in de training die je geeft aan schaatsers en aan de voetballers?
En hoe heeft de voetbalwereld eigenlijk gereageerd op jouw bijzondere aanpak?
Wat heb je geleerd van die reacties? Zou je het opnieuw zo aanpakken als je weer die kans kreeg om met voetballers te werken?
ANTWOORD
Bij het schaatsen ben ik momenteel krachttrainer en voedingspecialist bij Control, de ploeg van Jac Orie. Ik ga voor het schaatsen mijn dertiende seizoen in.
VOETBAL
Hier is de situatie minder duidelijk*. Wel hebben Jan de Jonge (jeugdopleiding) en Ron Jans (eerste team) in ieder geval aangegeven dat zij met mij willen werken het komende seizoen. Ondertussen komt naast het Abe Lenstra stadium een CTO -Centrum voor Training en Onderwijs - van de grond. Daar ga ik topsporters en trainers begeleiden. De (pilot) met turnsters loopt nu. De bedoeling is dat voetbal en de andere (top)sporten hier gaan samenwerken en faciliteiten delen*.
TRAINING
Schaatsers zijn individuele sporters. De wedstrijd duurt kort, meestal minder dan twee minuten en de bewegingen zijn voorspelbaar. Krachttraining heeft een directe invloed op de prestatie en op de andere trainingen. Een groter vermogen levert uitstekende voorwaarden om beter te presteren. 1500 meter schaatsen is uiteindelijk non-stop een zo groot mogelijk vermogen leveren.
Kenmerkend voor voetbal is voor mij dat de wedstrijd lang duurt. Na bijvoorbeeld een uur voetballen moet je nog steeds goed kunnen lopen, sprinten etc.
Mijn ervaring ligt wat de teamsporten betreft vooral in het waterpolo, volleybal, en basketbal. Net als in het voetbal meten we in deze takken van sport na verloop van tijd duidelijke progressie in (duur)sprongkracht en sprintvermogen. De voetbaljeugd van SC Heerenveen scoort bijvoorbeeld ver boven de norm wat dat betreft. Het leuke is ook dat deze voetballers melden dat ze met meer vertrouwen de duels aangaan.
Mijn training kenmerkt zicht door de zogenaamde vrije halter training. Dit is moeilijk te leren, maar door mijn achtergrond (vijftien jaar internationale competitie in het Olympisch gewichtheffen) en ervaring (in midden jaren tachtig heb ik deze training naar de Nederlandse topsport gebracht) weet ik precies wat ik moet doen en wat de gevolgen zijn. Een nog onderschatte factor die van krachttraining uitgaat is de blessurepreventie!
REACTIE
Ik heb een uitstekende relatie met trainers en spelers opgebouwd en een prima samenwerking met de fysiotherapeuten. Maar is dat voldoende? Ik breng veel nieuwe kennis mee en een bekend gezegde luidt: onbekend maakt onbemind. Je hebt een erg breed draagvlak nodig en aan de andere kant is er altijd wel iemand die niet blij is met veranderingen. In de nabije toekomst ga ik me weer primair op het presterend vermogen van de voetballer en de eisen van de trainer(s) richten.
ANDERS
In sommige sporten (schaatsen, bobslee, individuele sporters) ben ik ook actief als voeding specialist. Een optimale voeding (en/of suppletie) maakt minder blessures, kortere blessuretijd en maximaal presteren mogelijk. Zulke claims lijken te mooi om waar te zijn? Ik heb echter al laten zien dat het werkt! En de bloedtesten ondersteunen dit. Voetbal lijkt dé sport om hiermee winst te boeken. Maar ik heb geleerd dat het in het voetbal voorlopig nog te hoog gegrepen is om langs deze weg het presteren te beïnvloeden. Misschien is een dergelijke begeleiding uiteindelijk alleen geschikt voor de individuele (top)sporter.
Zo kom ik met mijn vraag bij de trainer die dit type begeleiding van mijn kant nu tien seizoenen meemaakt.
De vraag van Ton Leeners aan Jac Orie (trainer van de Control schaatsploeg)
Hoe denk jij over voeding en suppletie in relatie tot sportief presteren? Hoe zou dit georganiseerd moeten worden? Is het toepasbaar in iedere sport? Wat zijn de voor- en nadelen ervan?
Zie verder op http://www.sportknowhowxl.nl/ ? Vraag en Antwoord
*Juli 2010: sc-Heerenveen stopt met de krachtraining